Deze website maakt gebruikt van cookies om instellingen te onthouden en om de website beter op uw behoeften af te stemmen. Klik hier voor meer informatie over cookies.

Ja, ik ga akkoord Nee, ik ga niet akkoord X

Actueel

Persberichten en nieuws van en over de vereniging vind je hier. Zelf een bericht delen met je collega’s? Ook dat kan.

« Terug naar zoekresultaten

Top Openbaar Onderwijs op bezoek bij d’Oultremontcollege en De Duinsprong

2 juli 2019 | Bill Banning | 0 reactie(s) Artikelen uit de scholen | Scholen

 

Top Openbaar Onderwijs op bezoek bij d’Oultremontcollege en De Duinsprong

Afgelopen donderdag vereerden vier vertegenwoordigers van het openbaar onderwijs, te weten Teegelbeckers (directeur van VOS/ABB), Frijlink (directeur-bestuurder van de Vereniging Openbaar Onderwijs), Verhoef (voormalig rector en auteur van het boek Inperking vrijheid van onderwijs) en Van den Bogaerdt (communicatieadviseur van VOS/ABB-VOO) het d’Oultremontcollege en basisschool De Duinsprong met een werkbezoek. Docent Bill Banning had hen uitgenodigd vanwege een volgens hem bij hen bestaand misverstand als zou het katholiek onderwijs voor ‘enorme segregatie’ zorgen en onvoldoende bijdragen aan burgerschapsvorming. De kernvraag van het bezoek luidde: hoe werkt een eigentijdse katholieke school? Deze vraag werd zowel theoretisch besproken als praktisch benaderd. Hieronder een verslag van een boeiende dag vanuit het perspectief van de auteur  (voor het verslag vanuit de openbare hoek, zie: https://www.vosabb.nl/katholieke-scholen-brengen-concept-school-al-in-praktijk/).

 

Katholieke gastles vol diversiteit

Op basisschool De Duinsprong mocht Banning een gastles geven in groep 7-C van juffrouw Tamara. Daarin stond een paaskaars centraal, waarom vol enthousiasme en op inspirerende wijze verschillende aspecten aan bod kwamen van religieuze diversiteit, wederzijds respect en zorg voor elkaar. Of zoals kinderen na afloop zeiden: ‘Wij leren tijdens deze lessen veel over de verschillende geloven en culturen’ en ‘Ik vind het fijn dat meneer Bill respect heeft voor onze verhalen en inbreng’. Dat deze les niet op zichzelf staat laat de reactie zien van Teegelbeckers op een filmpje over een eerdere les: ‘In de spagaat om elkaar te begrijpen: Uitstekende les! Schitterende didactische werkvorm om kinderen heel concreet met abstracte zaken kennis te laten maken. Was elke docent maar zo creatief!’. De conclusie vanuit de vertegenwoordigers van het openbaar onderwijs was dan ook: ‘Je zou alle kinderen van openbare en confessionele scholen zulk soort lessen toewensen’. 

Artikel 23 wel of niet afschaffen?

Voorafgaand aan en na de gastles vonden diepgaande gesprekken plaats over verschillen en overeenkomsten van openbaar en bijzonder confessioneel (hier: katholiek) onderwijs. Teegelbeckers, Frijlink, Verhoef en Van den Bogaerdt pleitten voor afschaffing van het beroemde artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs (en gelijkbekostiging openbaar en bijzonder onderwijs) om alle kinderen zo op één soort school te krijgen, zodat de burgerschapsdoelen beter behaald kunnen worden.  Banning gaf aan dat – mede dankzij artikel 23 – het bijzonder confessioneel onderwijs vrijwel helemaal goed functioneert, zowel wat betreft vakinhoudelijke resultaten als qua burgerschap. Zo won de plaatselijke katholieke school Olof Palme een landelijke prijs voor het project Lentekriebels waarin de seksuele diversiteit ter sprake komt. De Duinsprong won een landelijke prijs omdat deze school vanuit haar katholieke identiteit zo positief omgaat met diversiteit en (bronnen van) waarden.  Uiteraard speelt bij deze identiteit ook de regionale (waarden-)verankering een rol, aldus directeur d’Oultremontcollege, Ard van Aken.

Dat katholiek onderwijs zo goed vorm geeft aan eigentijds en multicultureel onderwijs hoort fundamenteel bij de katholieke benadering, aldus Banning. Sinds het Tweede Vaticaans Concilie heeft katholiek haar oorspronkelijke betekenis herkregen, namelijk fundamenteel open en betrokken op alles. Zo kan een katholiek alleen katholiek zijn wanneer hij ook openstaat voor andersdenkenden zoals moslims, hindoes en niet-gelovigen. En wel vanuit een eeuwenlange traditie waarin – naast ellende, dat moet ook genoemd – veel waarden zijn gecreëerd op persoonlijk en maatschappelijk vlak. 

Katholieke waarden zitten in DNA van leerkrachten

Directeur Heidi Smits van De Duinsprong vertelde dat haar katholieke basisschool katholieke waarden uitdraagt. Niet alleen in de levensbeschouwelijke lessen, de waarden en normen zitten ook in het DNA van de leerkrachten. Zo wordt er met respect met elkaar en over elkaar gesproken, met ruimte voor verschillende geloofsstromingen.  Zo wordt naast de katholieke tradities en kerkelijke feesten ook aandacht besteed aan bijvoorbeeld islamitische gebruiken en feesten, zoals ramadan, Suikerfeest, enz. Moslimkinderen weten zich zo erkend in hun geloof en raken tegelijkertijd geïnspireerd om op een open wijze hun geloof vorm te geven en deel te nemen aan de Nederlandse cultuur. In Smits ogen liggen de verschillen met het openbaar onderwijs voornamelijk in het vieren van de kerkelijke feesten: met Kerst samen luisteren naar het kerstverhaal in de kerk, met Pasen aandacht voor het echte paasverhaal; ook bijna alle islamitische kinderen nemen hier aan deel. De katholieke identiteit wordt tevens onderbouwd met bijbelverhalen (naast het levens-beschouwelijke project Kleur) die in alle groepen besproken worden met behulp van tips van de identiteitsbegeleider met het oog op waardenvorming. Zo kan diversiteit in de katholieke school bestaan. 

Cultuuropgave

De boven beschreven benadering sluit aan bij de cultuuropdracht die religieuze gemeenschappen hebben volgens de beroemde - atheïstische - Duitse socioloog en hoogleraar Jurgen Habermas. Het christelijk tegoed (in verhalen en rituelen) beschikbaar maken voor de samenleving is volgens hem van groot belang omdat de democratische spelregels zichzelf niet kunnen dragen. Overigens kunnen en moeten ook niet-gelovige gemeenschappen bijdragen aan waardenvorming om de democratie beleefbaar te houden.

In de lessen levensbeschouwing op het d’Oultremontcollege wordt zowel de persoonlijke identiteitsontwikkeling gestimuleerd door bijv. het schrijven van levensvisiewerkstukken alsook het verstaan van de traditie. Dit laatste gebeurt door stil te staan bij grote verhalen en rituelen uit tradities zoals bijv. het doopsel als crisissymboliek (zoals ook de hindoe-drieslag Brahman, Vishnu en Shiva daar naar verwijzen). In eerste instantie reageren leerlingen hier vaak afwijzend, omdat zij die verhalen en rituelen ‘onzin’ vinden. Maar wanneer zij de diepere, existentiële betekenissen ontdekken kan het tij ineens keren en komen er reacties als:  “Ik vind het verhaal op zich echt waardeloos, maar als je er bij na gaat denken wat het allemaal betekent, dan vind ik dat er veel dingen tussen staan die mij laten nadenken over dingen hoe ik er anders nooit naar gekeken had” (BV) en “Crisis maakt je leven kapot. Het zuigt de energie uit je en maakt je zwak en depressief. Na de crisis ben je als herboren, Shiva doet dit ook: het maakt je eerste kapot, maar het zorgt voor nieuwe schepping” (RdM).

Op deze wijze leren jonge mensen hoe het verstaan van andere (en soms ook oude en vreemde) culturen kan bijdragen aan identiteitsontwikkeling met het oog op de samenleving, waarin ook met vele andersdenkende mensen moet worden omgegaan. 

Katholieke waarden?

Banning gaf aan dat er geen specifieke katholieke waarden zijn. Principieel zijn alle waarden menselijk en dus door iedereen beleefbaar. Het katholieke eraan is dat veel waarden voortkomen uit eeuwenoude joods-christelijke-katholieke tradities en buiten die tradities soms maar spaarzaam gevonden worden zoals bijv. vergevingsgezindheid. Binnen het katholiek onderwijs wordt de levende band met die traditie in stand gehouden: katholiek onderwijs doet niet aan potverteren, maar herijkt en vernieuwt die waarden steeds weer met het oog op de eigentijdse eisen. 

Eindconclusies

Teegelbeckers en Frijlink constateerden op het einde van de dag dat hun toekomstconcept ‘School!’ dichterbij is dan vaak gedacht: “In feite wordt in Drunen het concept School! in de praktijk gebracht. Ze stijgen daar al uit boven de denominatieve verschillen en daarmee boven artikel 23. Het is een positieve ontwikkeling als kinderen leren om met elkaar samen te leven. Dat is in het belang van een in alle opzichten gezonde samenleving.” Banning nuanceerde deze conclusie door het om te keren: het goede functioneren van het katholiek (en het meeste protestants) onderwijs maakt afschaffen van artikel 23 juist niet nodig. Bovendien is openbaar en bijzonder confessioneel onderwijs dat op een goede wijze naast en met elkaar existeert, juist een goed teken van diversiteit. Met het werkbezoek zijn alle vragen rond art. 23 zeker nog niet opgelost, maar het heeft zeker bijgedragen aan een betere verstandhouding. Dat geeft extra hoop voor de toekomst.

Dr. Bill Banning – docent levensbeschouwing d’Oultremontcollege (OMO) en identiteitsbegeleider katholieke basisscholen SCALA (LIB)

 

 

Artikelen uit de scholen

Plaats zelf een artikel!
Wil jij jouw verhaal delen met collega’s? Heb je een tip of wil je je mening kwijt? OMO biedt jou graag een platform. Hier kun je je artikel plaatsen. Ook kunnen collega’s op jouw artikel reageren.
Bekijk alle 265 bijdragen

Artikel plaatsen Waarom een artikel plaatsen?

0 reactie(s)

Plaats je reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn met een * aangegeven.